15 مه

حالت خودکار ممنوع!

در مقاله ی پیش سه فاکتور تنظیم نورگیری را به طور مجزا از یکدیگر معرفی کردیم. حال بهتر است قبل از فشردن دکمه شاتر بدانیم که این سه فاکتور چگونه باید در کنار هم قرار گیرند. به عبارتی سوال این است که برای ثبت یک تصویر لازم است چه تلفیقی از این سه متغیر را در کنار یکدیگر استفاده کنیم؟

شکل بالااین سه فاکتور و تاثیرات هر کدام را به طور خلاصه نشان می دهد.

حالت «Auto» (مستطیل سبز در کنون یا نوشته ی AUTO در نیکون)

برای تنظیم نورگیری چند روش متفاوت (البته در دوربین های نسبتا پیشرفته) وجود دارد که ساده ترین آن قرار دادن دوربین در حالت خودکار یا همان «Auto» است. در این حالت عکاس انتخابی روی هیچ یک از سه فاکتور یاد شده ندارد. در روش خودکار این خود دوربین است که بر اساس سنجش نور محیط سرعت شاتر، اندازه ی روزنه و ISO را تعیین می کند. باید توجه داشت که گرچه در حالت خودکار ما این سه متغیر را تعیین نمیکنیم اما آن ها وجود داشته و تاثیرات خود را میگذارند (مثل تغییر در عمق میدان بر اثر میزان بزرگی قطر روزنه). پس در نتیجه در حالت خودکار این تغییرات دست ما نیست!

از آن جا که معمولا حالت خودکار را افراد مبتدی و در شرایط معمولی استفاده می کنند دوربین سه فاکتور نورگیری را در مقادیر متعارفی با یکدیگر تلفیق می کند. به طور مثال گرچه میزان نورگیری در سرعت شاتر 1/60 ثانیه و ISO 200 با میزان نورگیری در سرعت شاتر 1/1000 ثانیه و ISO 3200 (در صورت یکی بودن قطر روزنه) یکسان است اما دوربین در حالت خودکار اولی را ترجیح میدهد. این بدان دلیل است که در عکاسی روزمره برای تار نشدن سوژه ها نیاز به سرعت شاتر بالایی چون 1/1000 ثانیه نیست که دوربین لازم ببیند برای رسیدن به این سرعت کیفیت را فدا کرده و ISO را روی 3200 بگذارد.

معایب «Auto»

هرچند دوربین شما قادر است نور محیط را اندازه گیری کرده و تنظیمات نورگیری خود را با آن منطبق سازد اما یک کار مهم را به خوبی نمی تواند انجام دهد. ضعف حالت خودکار در این است که تشخیص نمی دهد شما از چه چیزی می خواهید عکس بگیرید (گرچه می داند در چه نوری دارید عکس می گیرید). از این رو دوربین اولویت های شما را در تنظیم قطر روزنه، سرعت شاتر و حساسیت حسگر در نظر نمی گیرد.

فرض کنید می خواهید مانند تصویر زیر از منظره یک شهر در شب عکس بگیرید. اگر همراه خود سه پایه داشته باشید آن وقت پایین آوردن سرعت شاتر (حتی در حدی که شاتر برای چندین ثانیه باز باشد) برایتان مشکل ساز نبوده و تصویرتان به دلیل لرزش دوربین تار نخواهد شد. در این حالت چون محدودیتی در پایین آوردن سرعت شاتر ندارید می توانید دو فاکتور دیگر را در حالت بهینه خود قرار دهید. به طور مثال وقتی سرعت شاتر را پایین بیاورید قادر خواهید بود ISO را کاهش داده (مثلا آن را روی 100 گذاشته تا کمترین نویز را داشته باشید) و f-number (قطر روزنه) را نیز روی حالت ایده آل خود قرار دهید. در روش خودکار قادر به این کار نخواهید بود.

«پایین بودن سرعت شاتر باعث شده است نور چراغ ماشین ها به صورت ردهای نور در تصویر دیده شود»

اگر بخواهید سه فاکتور نورگیری (سرعت شاتر، میزان باز بودن دیافراگم و ایزو) را اولویت بندی کرده و ثبتی خلاقانه داشته باشید باید با حالت خودکار دوربینتان خداحافظی کنید. در ادامه چهار حالت (mode) دیگر نورگیری دوربین را برایتان توضیح می دهیم.

1- حالت برنامه «Program» (علامت P در پیچ تنظیم اکثر دوربین ها)

این حالت نیز کمابیش شبیه به حالت خودکار است با این تفاوت که بعد از انتخاب گزینه ی Program قادر خواهید بود ISO را تغییر دهید. بنابر این در این حالت کافی است ISO دوربین را تعیین کرده، پس از آن دوربین به طور خودکار سرعت شاتر و قطر روزنه را در مقادیر مناسبی تنظیم می کند. البته حالت برنامه تفاوت های دیگری نیز با حالت خودکار دارد که مربوط به نورگیری نمی شود (مثل امکان تغییر دستی تعادل سفیدی نور، حالت فوکوس، روشن و خاموش کردن فلاش سرخود و …).

2- اولویت شاتر (علامت Tv در کنون یا S در نیکون)

گاهی پیش می آید که سرعت شاتر برای شما در اولویت باشد. به طور مثال وقتی عکاسی ورزشی یا حیات وحش انجام می دهید (سوژه های پر تحرک) لازم است سرعت شاتر خود را بالا ببرید (تا سوژه ها فریز شوند) و یا اینکه وقتی می خواهید عکسی خلاقانه بگیرید (مثل ثبث رد نور) لازم است سرعت شاتر خود را بسیار کاهش دهید. در این حالت ممکن است وقت این را نداشته باشید که قطر روزنه را نیز به طور دستی تنظیم کنید پس می توانید پیچ تنظیم را در حالت Tv (Time value) قرار داده تا پس از تعیین سرعت شاترf-number مناسب به طور خودکار توسط دوربین محاسبه شود.

3- اولویت روزنه (علامت Av در کنون یاA در نیکون)

اگر برای شما تعیین عمق میدان ضروری است یا اینکه می خواهید لنزتان بهترین وضوح تصویر را داشته باشد (چرا که با تغییر قطر روزنه شارپنس لنز تغییر می کند) انتخاب این مود عکاسی برای شما عالی است.

در حالت Av (Aperture value) عکاس ISO و میزان بزرگی قطر روزنه (f-number) لنز را تعیین کرده و پس از آن دوربین به طور خود کار سرعت شاتر ایده آل را انتخاب می کند (تا نورگیری مطلوبی حاصل شود).

 4- حالت دستی «Manual»

همانطور که از اسم آن پیدا است در این روش تنظیم نورگیری تمامی سه فاکتور ذکر شده (Shutter, Aperture, ISO) قابل تنظیم است و تغییر آن ها به کلی توسط عکاس انجام می شود. گرچه روش دستی از روش های قبل دشوار تر است اما این اجازه را می دهد که شما تمامی تنظیمات را به طور کامل روی دوربین خود اعمال کرده و از هرگونه خطای احتمالی دوربین جلوگیری کنید. به طور مثال در عکاسی در شب بهتر است از روش دستی استفاده کرد چرا که نورسنج دوربین معمولا نمی تواند نور محیط های بسیار تاریک را به خوبی اندازه گیری کند.

باید توجه داشت گرچه حالت Manual بیشترین تنظیمات را در اختیار عکاس قرار می دهد اما حتی عکاسان حرفه ای نیز از حالت های دیگر عکاسی (به خصوص Av و Tv) استفاده زیادی می کنند. گاهی اوقات زمان تبدیل به مهم ترین فاکتور می شود و نباید با وقت گذاشتن روی تنظیمات دستی سوژه و موقعیت مناسب را از دست داد.

پس بهتر است دوربین را بردارید، حالت مناسب را انتخاب کنید و عکس هایی عالی بگیرید.

نویسنده: علیرضا نظری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *